Poprzednia

ⓘ Polonia w Stanach Zjednoczonych. Polonia amerykańska – Polacy oraz Amerykanie pochodzenia polskiego mieszkający w Stanach Zjednoczonych. Stany Zjednoczone to kr ..




Polonia w Stanach Zjednoczonych
                                     

ⓘ Polonia w Stanach Zjednoczonych

Polonia amerykańska – Polacy oraz Amerykanie pochodzenia polskiego mieszkający w Stanach Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone to kraj z największą Polonią na świecie. Główne miejsca zamieszkiwania Polonii w USA to miasta: Chicago, Denver, Detroit, Los Angeles, Nowy Jork i Seattle. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych mieszka blisko 10 mln osób pochodzenia polskiego, a około 600 tys. z nich używa języka polskiego na co dzień.

81% Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia mieszka w 15 stanach, przede wszystkim w stanach Nowy Jork, Illinois i Michigan. 37% 3.7 mln zamieszkuje środkowy zachód, 33% 3.2 mln północny zachód, 18% 1.8 mln południe i 12% 1.1 mln zachód kraju. 41.2% mieszka w dużych miastach, a 41% na przedmieściach tych miast; 13.1% zamieszkuje małe miasta i jedynie 4.7% na wsi. Urząd statystyczny U.S. Census Bureau oblicza, że 5.4% Amerykanów polskiego pochodzenia 537 605 osób urodziło się poza granicami Stanów Zjednoczonych.

                                     

1.1. Historia Pierwsi polscy koloniści w Ameryce

Pierwsi Polacy przybyli do Ameryki Północnej dwanaście lat przed tzw. "Pielgrzymami", którzy dotarli do Massachusetts w 1620 roku. W dniu 1 października 1608 roku, rok po założeniu pierwszej osady kolonistów angielskich w Stanach Zjednoczonych o nazwie Jamestown, z inicjatywy kapitana Johna Smitha, przybyła tam na brytyjskim statku "Mary and Margaret" grupa polskich rzemieślników, specjalistów produkcji mydła, potażu oraz szkła. Znane są nazwiska kilku z nich, byli to: Michał Łowicki, Zbigniew Stefański, Jan Bogdan, Jan Mata, Stanisław Sadowski. Polacy uruchomili w Jamestown hutę szkła i manufaktury produkujące dziegieć, smołę, potaż i liny okrętowe. Dokumenty odnotowują, że w 1619 roku odmówiono Polakom prawa do głosowania, którzy w proteście zorganizowali strajk. Władze ugięły się pod naciskiem i przyznały im prawo wyborcze. Dla uczczenia pamięci polskich kolonistów w Ameryce Mennica Polska wybiła w 2008 roku pamiątkową srebrną monetę o nominale 10 złotych.

                                     

1.2. Historia Fale imigracji

Pod koniec XVIII wieku, w czasach rozbiorów Polski, niektórzy polscy patrioci, wśród nich Kazimierz Pułaski i Tadeusz Kościuszko, wyjechali do Ameryki żeby pomóc w walce o jej niepodległość.

Polacy zaczęli emigrować w większych liczbach do Stanów Zjednoczonych już w XIX wieku, po powstaniach narodowych. Głównie osiedlali się w stanach Nowej Anglii i w stanie Illinois. Kolejne duże fale emigracji z Polski do USA powstawały z powodów zarobkowych od drugiej połowy XIX wieku aż do 1939 r., potem po roku 1980, z przyczyn politycznych po II wojnie światowej i z przyczyn ekonomicznych i politycznych lata 80 XX wieku.

Chociaż pierwsi imigranci polscy przypłynęli do Ameryki już w 1608 r. do miasta Jamestown w stanie Wirginia, największa fala polskiej imigracji przypada na początek XX wieku. Według danych oficjalnych, ponad 2.2 miliona imigrantów polskich dotarło do USA między rokiem 1820 a 1914, z czego przez Ellis Island w Nowym Jorku w latach 1899–1918 przeszło 1.3 mln. Oficjalny spis ludności z 1940 r. podawał 993 479 Amerykanów urodzonych w Polsce oraz 2 416 320 tych, którzy w dzieciństwie używali języka polskiego. Odpowiednio spis z 1950 r. podawał 861 184 osoby urodzone w Polsce w obu przypadkach Polacy urodzeni przed I wojną światową w zaborach, jak i urodzeni przed 1914 r. na terytoriach innych krajów zostali zapisani do grup narodowych tych krajów. W 1958 roku Kongres Polonii Amerykańskiej szacował liczbę Amerykanów pochodzenia polskiego na 6 mln 372 tysiące. Największy udział mieli oni wśród mieszkańców stanu Connecticut 11.1%, Illinois 9.6% i Nowy Jork 8.3%.

                                     

2. Demografia

Opierając się na danych z lat 2006–2007 podanych przez United States Census Bureau oraz badaniach własnych Piast Institute sporządził szczegółową analizę trendów rozwojowych w środowiskach polonijnych w USA.

Studium "Polish Amerricans Today: A Survey of Modern Polonia Leadership” daje pojęcie o wielkościach liczbowych obywateli i przybyszów. Swe wnioski Piast Institute opierał na danych zebranych przez US Census Bureau oraz ankietach własnych, na które odpowiedziało około 1400 przedstawicieli środowisk polonijnych z 44 stanów. Większość respondentów 70% zamieszkuje stany Michigan, Illinois, Nowy Jork, Ohio, Wirginia i Pensylwania.

Według danych spisowych 11% mieszkańców USA urodziło się za granicą, z czego ponad połowa 52.3% przybyła z Ameryki Łacińskiej, a tylko 14.7% z Europy. Analiza danych Biura wykazuje, że 3.3% społeczności USA uważa się za Polaków 9 962 334 osób. Dla porównania: do pochodzenia włoskiego przyznaje się 5.9%, a do irlandzkiego aż 12.2% społeczeństwa. 92.4% spośród tych, którzy ankiety wypełnili, posiada obywatelstwo amerykańskie.

W Chicago urodzeni za granicą stanowią 9.7% wszystkich mieszkańców 510 980 osób. W Chicago uważa się za Polaków 180 282 osoby, czyli 6.4% mieszkańców. W Stanie Illinois jest ich 911 253, co daje 7.4% populacji liczącej 12 279 027 osób.

Rozmieszczenie Polaków można prześledzić, badając dane z poszczególnych okręgów wyborczych. Południowo-zachodni chicagowski okręg wyborczy reprezentowany przez kongresmena Billa Lipińskiego posiada największy odsetek wyborców o polskich korzeniach – 17.1%. Nieco tylko mniej mieszka w 5 okręgu kongr. Rahma Emanuela 15.5%, w 13 okręgu kongr. Judy Biggert 13.4%, 4 okręgu kongr. Janice Schakowsky 13.2%, w 8 okręgu kongr. Philipa Cranea 12.6%, 6 okręgu kongr. Henryego Hydea 11.4% i 10 okręgu kongr. Marka S. Kirka 10.5%.

Największa procentowo większość deklarująca narodowość polską znajduje się w Pulawski Township w stanie Michigan. Według spisu z 2000 roku, 61.3% zadeklarowało polskie pochodzenie, co stanowi wyższy odsetek niż jakakolwiek inna lokalizacja w Stanach Zjednoczonych.

Hrabstwo Luzerne jest jedynym w Stanach Zjednoczonych z ludnością pochodzenia polskiego jako największą grupą etniczną. Amerykanie pochodzenia polskiego stanowią 22.2%, pochodzenia włoskiego 15.6%, irlandzkiego 13.8%, niemieckiego 12.1% i słowackiego 5.3% ludności według spisu z 2000 roku.



                                     

3. Polsko-amerykańskie społeczności

Seattle

Seattle jest popularnym miastem jeśli chodzi o studia. Rodowici Amerykanie w Seattle coraz częściej sięgają po polskie potrawy, takie jak np. pierogi czy bigos.

                                     

3.1. Polsko-amerykańskie społeczności Chicago

W Chicago istnieją trzy głównie polskie dzielnice, z których najbardziej znana jest Polish Village. Do lat 80. XX wieku spora część Polaków w Chicago mieszkała w dzielnicy Polish Village, potocznie – od parafii i kościoła św. Jacka – nazywanej Jackowem. W następnych latach, pod naciskiem przesuwających się na północny zachód imigrantów latynoskich, Polacy zaczęli przemieszczać się – wzdłuż ulic Belmont Avenue, Irving Park Road, Milwaukee Avenue i Central Avenue na północ i na zachód; coraz większa ich liczba zamieszkuje bliższe i dalsze przedmieścia.

Chicago to wielkie centrum zorganizowanej Polonii. Pierwszym posłem polonijnym z tego miasta do parlamentu Illinois był pochodzący ze Śląska działacz Piotr Kiołbasa. Siedziba władz centralnych Kongresu Polonii Amerykańskiej ang. Polish American Congress – PAC, Związku Narodowego Polskiego ang. Polish National Alliance – PNA, Zjednoczenia Polskiego Rzymsko-Katolickiego ang. Polish Roman-Catholic Union – PRCU, Związku Polek w Ameryce ang. Polish Womens Alliance of America – PWAA, Związku Podhalan w Północnej Ameryce ang. Polish Highlanders Alliance of North America – PHAA i wielu innych organizacji.

PNA jest właścicielem stacji radiowej WPNA 1490 oraz wydawcą gazety codziennej "Dziennik Związkowy" Polish Daily News założonej w roku 1908. Najstarszym polskim zabytkiem jest kościół św. Stanisława Kostki zbudowany ok. 1870, a przy Zjednoczeniu Polskim Rzymsko-Katolickim mieści się bogate w zbiory Muzeum Polskie w Ameryce.

Do dzisiejszego dnia Chicago jest powszechnie uznawane za wielki ośrodek Polonii amerykańskiej. W Almanachu Polityki Amerykańskiej ang. Almanac of American Politics z roku 2004 napisano, że "Nawet dziś, w dzielnicy Archer Heights, ledwo można przejść jeden blok bez usłyszenia języka polskiego" skupiskiem Polonii. Liczy ponad 850 tys. ludności pochodzenia polskiego, co stanowi 8.6% liczby mieszkańców tego stanu. Największym skupiskiem jest Detroit. Polacy zamieszkują tam w dzielnicach historycznie polskich, jak Poletown i Hamtramck. W północnej dzielnicy Orchard Lake została wybudowana Narodowa Sportowa Izba Pamięci Polaków-Amerykanów ang. National Polish-American Sports Hall of Fame. Uhonorowano w niej polonijnych sportowców, takich jak Stan Musial czy Mike Krzyzewski.

                                     

3.2. Polsko-amerykańskie społeczności Seattle

Seattle jest popularnym miastem jeśli chodzi o studia. Rodowici Amerykanie w Seattle coraz częściej sięgają po polskie potrawy, takie jak np. pierogi czy bigos.

                                     

4. Rozmieszczenie Polonii według stanów

W nawiasie liczba mieszkańców – Polaków i Amerykanów, którzy przyznali się do polskiego pochodzenia w czasie Spisu Powszechnego w 2010 roku:

  • Nowy Jork 1 007 597
  • Karolina Północna 131 740
  • Illinois 979 781
  • Teksas 278 519
  • New Jersey 565 484
  • Kolorado 123 913
  • Pensylwania 880 890
  • Indiana 210 729
  • Arizona 161 575
  • Massachusetts 339 044
  • Waszyngton 125 635
  • Kalifornia 515 633
  • Connecticut 297 615
  • Missouri 108 835
  • Floryda 511 229
  • Wirginia 155 128
  • Georgia 103 243
  • Minnesota 257 286
  • Michigan 900 446
  • Ohio 462 815
  • Wisconsin 538 208
  • Maryland 200 092

.

  • 50 Wyoming 11 917
  • 51 Dystrykt Kolumbii 11 744
  • 49 Hawaje 13 836

Wszystkie dane za US Census Bureau.



                                     

5. Procentowy udział ludności polonijnej w populacji stanów

  • 1 Wisconsin 9.3%
  • 4 Illinois 7.5%
  • 3 Connecticut 8.3%
  • 2 Michigan 8.6%
  • 5 New Jersey 6.9%

.

  • 48 Alabama 0.5%
  • 49 Missisipi 0.4%
  • 50 Luizjana 0.4%

Dane pochodzą z US Census Bureau.

                                     

6. Rozgłośnie radiowe i stacje telewizyjne

W Stanach Zjednoczonych odbierane są cztery stacje telewizyjne nadające z terytorium Polski dla rodaków za granicą – TV TRWAM, TVN International, TVP Polonia i Polsat 1.

W Chicago działają dwie polskojęzyczne stacje telewizje – Polvision Waltera Kotaby ograniczony zasięg lokalny i Polish Television Chicago nadająca na platformie Polsatu 2 emitowany do Polski program "Oblicze Ameryki”.

                                     

7. Kościoły i związki wyznaniowe

Dla Polonii, wiernych kościoła rzymskokatolickiego odbywają się w kościołach kilkudziesięciu miast msze w języku polskim. W Stanach Zjednoczonych działa Polski Narodowy Kościół Katolicki. W języku polskim odbywają się również spotkania religijne innych wyznań m.in. Świadków Jehowy.